Thursday, December 18, 2014

Η ΔΙΕΙΣΔΥΤΙΚΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΟΥ ΚΟΚΚΙΝΙΑ


με αφορμή το έργο του “Natali” 
στην έκθεση Paris Photo 2014, 
στο Grand Palais

Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014

Τι μπορεί να κρύβει μια φωτογραφία ενός τεχνητού και συναρπαστικού τοπίου; 
Τι φρόντισε ο Πάνος Κοκκινιάς να συμπεριλάβει στο θέμα του, που ο θεατής το διαισθάνεται αλλά δεν μπορεί να το αναγνωρίσει; 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014, Λεπτομέρεια 1. 

Ενισχύει τελικά την καλιτεχνική φωτογραφία η ικανότητα της νέας τεχνολογίας στις ψηφιακές φωτιγραφικές μηχανές με την πολύ υψηλή ανάλυση, να καταγράφουν και την τελευταία λεπτομέρεια ενός μεγάλης κλίμακας θέματος και να εκτυπώνεται σε μεγάλα μεγέθη, αποκαλύπτοντας επι μέρους περιστατικά που ενισχύουν την απόλαυση του θεατή; 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014, Λεπτομέρεια 2. 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014, Λεπτομέρεια 3. 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014, Λεπτομέρεια 4. 

Όλες αυτές οι σκέψεις και τα ερωτήματα ακολούθησαν, μετά την πρώτη πολύ θετική αίσθηση που ένοιωσα, αντικρύζοντας στο διαδίκτυο την εξαιρετική αυτή φωτογραφία του Κοκκινιά από τα λατομεία της Θάσου. Ένα έργο που παρουσίασε ο Πάνος Κοκκινιάς στην έκθεση Paris Photo 2014, στο Grand Palais, με μεγάλη επιτυχία. 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014, Λεπτομέρεια 5. Ανακαλύψτε το αποτύπωμα της ανθρώπινης μορφής στην επιφάνεια των μαρμάρων. 

Πρόκειται για την κορυφαία διεθνή έκθεση φωτογραφίας που φιλοξενεί σημαντικές διεθνείς γκαλερί και εμπόρους βιβλίων τέχνης. Ένα σημαντικό γεγονός για τους συλλέκτες και τους επαγγελματίες στον κόσμο της τέχνης, καθώς και λάτρεις της φωτογραφίας που πραγματοποιήθηκε από τις 13- 16 Νοεμβρίου 2014. 



Από την Ελλάδα συμμετείχε η γκαλερί XIPPAS στο περίπτερο 17 με γενικό τίτλο "Interpretation on Landscape" και παρουσίασε τους σημαντικούς καλιτέχνες Darren Almond, Cao Guimaraes, Valérie Jouve, Πάνο Κοκκινιά, Vik Muniz και Philippe Ramette. 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014, Λεπτομέρεια 6. 

Επιχειρείστε, κάνοντας κλικ στην αρχική εικόνα του Πάνου Κοκκινιά που ακολουθεί,  να ανακαλύψετε μέσα από την μεγέθυνση τις 6 επι μέρους λεπτομέρειες 


Πάνος Κοκκινιάς, Natali, 2014 

Τα λατομεία μαρμάρου στην Ελλάδα έχουν για μένα  μια παράδοξη γοητεία. Τεχνητά τοπία αποτέλεσμα μιας διαδικασία εξώρυξης, που διαμορφώνει πολυεπίπεδες και επαναλαμβανόμενες επιφάνειες ενταγμένες σε σαφείς ζώνες και με σαφείς ρυθμούς. Οι ανθρώπινες αυτές μεγάλης κλίμακας επεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον, πέρα από το φωτογραφικό ενδιαφέρον, αποτελούν χώρους ελκυστικούς για εικαστικές και αρχιτεκτονικές επεμβάσεις, με σημαντικά παραδείγματα: Εγκαταστάσεις πολιτισμού και όχι μόνο. 

Επιλέγω ενδεικτικά πρωσωπικές φωτογραφικές  στα λατομέια μαρμάρου στην Τήνο.

Τήνος, 29 Χ 2004 


                        Τήνος, 29 Χ 2004

Τήνος 28 VIII 2011

Το ενδιαφέρον της ανάδειξης-αποκατάστασης των συγκλονιστικών αυτών τεχνητών τοπίων είναι μεγάλο  και παραμένει πάντα μια ελκυστική υπόθεση αρχιτεκτονικών αναζητήσεων...


Tuesday, December 9, 2014

«Ο ΔΟΜΗΝΙΚΟΣ ΘΕΟΤΟΚΟΠΟΥΛΟΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ EL GRECO» : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ


η τελευταία παρακαταθήκη της απερχόμενης διευθύντριας Αναστασίας Λαζαρίδου




Οι βυζαντινές εικόνες και οι τοιχογραφίες ήταν η παρηγοριά μου στην αβάσταχτη ορθοστασία της παιδικής μου ηλικίας, περιμένοντας την ολοκλήρωση της θείας λειτουργίας στους σχολικούς και οικογενειακούς εκκλησιασμούς. Σκηνές της Αγίας Γραφής, σε παράδοξα τοπία και ιδιότυπα κτίσματα, διέγειραν την φαντασία μου και με ταξίδευαν μέσα στην κατανυκτική ατμόσφαιρα, με τις ψαλμωδίες και τα λιβάνια. Έκτοτε οι εκκλησιασμοί περιορίστηκαν και η ενασχόληση με την Βυζαντινή Τέχνη περιορίστηκε μόνο στο διάστημα των σπουδών μου στην αρχιτεκτονική. Τότε διδάχτηκα και γνώρισα τον El Greco, και το έργο του, αλλά μέχρι εκεί. 


Royal Academy of Arts 

Το 1987 σχεδόν τυχαία βρέθηκα έξω από την Royal Academy of Arts στο Λονδίνο, που φιλοξενούσε την έκθεση “From Byzantium to El Greco, Greek Frescoes and Icons”. Με εντυπωσίασε αυτή η επιλογή, και κυρίως η καλοστημένη έκθεση που επισκέφτηκα. 



Μια έκθεση που προετοιμάστηκε από μια σημαντική ομάδα επιστημόνων με επι κεφαλής τον Μανόλη Χατζηδάκη. Από τότε κρατώ τον εξαιρετικό κατάλογο και δεν ξεχνώ ανάμεσα στα άλλα και τα δύο πρώιμα έργα του Θεοτοκόπουλου, την Προσκύνηση των Μάγων και την Κοίμηση της Θεοτόκου. 

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Η προσκύνηση των Μάγων, 1565-67 

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Κοίμηση της Θεοτόκου, 
 δεύτερο ήμισυ του 16ου αιώνα. 


Τρια χρόνια αργότερα τον Σεπτέμβριο του 1990 μαθαίνω ότι πραγματοποιείται στο Ηράκλειο Κρήτης, στην Βασιλική του Αγίου Μάρκου, έκθεση με τίτλο El Greco of Crete, Δομήνικος Θεοτοκόπουλος Κρής, με αφορμή τα 450 χρόνια από την Γέννησή του, με έναν επίσης σημαντικό κατάλογο, που επιμελήθηκε ο  Νίκος Χατζηνικολάου, καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. 


Στην έκθεση αυτή αποκαλύπτεται το έργο κρητικών αγιογράφων, σύγχρονων του Θεοτοκόπουλου, όπως του Γεώργιου Κλόντζα και του Μιχαήλ Δαμασκηνού. Παράλληλα με σειρά έργων του Εl Greco παρουσιάζονται και εδώ τα πρώιμα έργα του η Προσκύνηση των Μάγων, η Κοίμηση της Θεοτόκου και ο Ευαγγελιστής Λουκάς ζωγραφίζει την Βρεφοκρατούσα Παναγία. 

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, 
ο Ευαγγελιστής Λουκάς ζωγραφίζει την Βρεφοκρατούσα Παναγία, 
1560-67 


Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, 
ο Ευαγγελιστής Λουκάς ζωγραφίζει την Βρεφοκρατούσα Παναγία,
λεπτομέρεια

Η έκθεση αυτή εξελίχθηκε και τον Σεπτέμβρη του 1993 παρουσιάστηκε στην Βασιλική του Αγίου Μάρκου και τον Ναό της Αγίας Αικατερίνης με τίτλο «Εικόνες της Κρητικής Τέχνης, Από τον Χάνδακα ως την Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη» Αποκαλύπτεται ότι η τέχνη των εικόνων της κρητικής Σχολής ξεπερνάει τα Ελληνικά σύνορα και επιβεβαιώνεται ότι ο El Greco ξεπήδησε από το καλλιτεχνικό περιβάλλον του Χάνδακα. 


Μ. Δαμασκηνού, Άγιος Συμεών, ο Θεοδόχος, 16ος αι. 
Ναός Αγίου Ματθαίου Σιναϊτών, 
Λεπτομέρεια

Τρεις μήνες αργότερα τον Νοέμβριο του 1993 μεταφέρθηκε στην Εθνική Πινακοθήκη με τεράστια επιτυχία και ένα εξαιρετικό κατάλογο. Εικόνες από το μουσείο Ερμιτάζ, Πετρουπόλεως, το Μουσείο Ρουμπλιώφ, το Μουσείο του Κρεμλίνου, το Μουσείο Πούσκιν, ελληνικά μοναστήρια και Μουσεία. 



Σήμερα 21 χρόνια μετά, ένας κύκλος εκθέσεων για τον Θεοτοκόπουλο παρουσιάζονται με ένα συνταταγμένο τρόπο, από το Μουσείο Μπενάκη, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και ολοκληρώνεται με το Βυζαντινό Μουσείο που εγκαινίασε την Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου 2014 μια από τις σημαντικώτερες εκθέσεις των τελευταίων χρόνων με τίτλο «Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος πριν από τον El Greco".


'Αποψη της έκθεσης στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο


Στο διάστημα αυτό μεσολάβησαν πολλά. Από την μια η φιλία μου με τον Δημήτρη Κωνστάντιο και η σχέση μου με το Μουσείο με μύησαν κατά κάποιο τρόπο στην μαγεία της Βυζαντινής Τέχνης. Από την άλλη συνειδητοποίησα ότι για την κατανόηση και ανάγνωση ενός έργου τέχνης είναι σημαντικό να γνωρίζουμε το εκάστοτε κοινωνικό και καλλιτεχνικό περιβάλλον που διαμορφώνει τις προσωπικότητες.


Αυτό ακριβώς διαχειρίζεται η συγκεκριμένη έκθεση στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας, που επικεντρώνεται στην Βενετική Κρήτη του 16ου αιώνα. Αναδεικνύει, ίσως για πρώτη φορά στον ελληνικό χώρο σημαντικούς συσχετισμούς που συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση του έργου του Θεοτοκόπουλου. 






Απόψεις της έκθεσης στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο

Σπάνια εκθέματα (του Μουσείου και δάνεια), αναφέρονται στους δρόμους του εμπορίου, την στρατιωτική δύναμη, την οικονομία την θρησκεία την κοινωνική διαστρωμάτωση, τη λογιοσύνη, και τα καλλιτεχνικά φαινόμενα. 

Το πιο ενδιαφέρον είναι η ανάδειξη του συσχετισμού και της επιρροής της Βυζαντινής τέχνης με την δυτική, μέσα από σπάνια και υψηλού επιπέδου έργα και κυρίως των εικόνων του Γεωργίου Κλώντζα και του Μιχαήλ Δαμασκηνού που σαφέστατα επηρεάζουν τον Θεοτοκόπουλο. 




Η ιδιοτυπία της ζωγραφικής του Γεώργιου Κλόντζα






Μιχαήλ Δαμασκηνού, Η προσκύνηση των Μάγων, 16ος αι. 

 Η κρητική ζωγραφική επηρεασμένη από την ελευθερία και την άνεση της βενετσιάνικης ζωγραφικής του 16ου αιώνα 


Δίπλα σε αυτά ξαναβλέπουμε τα τρία πλέον γνωστά του έργα, τη Προσκύνηση των Μάγων, την Κοίμηση της Θεοτόκου και τον Ευαγγελιστή Λουκά που ζωγραφίζει την βρεφοκρατούσα Παναγία. 

Αξίζει πραγματικά να δείτε αυτή την έκθεση που κατά την άποψή μου αποτελεί σταθμό στην εξαιρετική νεώτερη πορεία του Βυζαντινού Μουσείου. 

Η Αναστασία Λαζαρίδου ξεναγεί τους προσκεκλημένους στα εγκάινια της έκθεσης. 

Αξίζουν συγχαρητήρια, τόσο στην απερχόμενη Διευθύντρια Αναστασία Λαζαρίδου που έχει την επιστημονική εποπτεία και τον γενικό συντονισμό της έκθεσης, όσο και σε όλους τους συντελεστές που εργάστηκαν για την πραγματοποίησή της. Ιδιαίτερα τους επιμελητές, δρ. Φαίδρα Καλαφάτη, Νίκο Καστρινάκη, Νικόλα Κωνστάντιο, δρ Αντώνη Μπεκιάρη, Νίκη Παπασπύρου και Άρτεμις Σταματάλου και επίσης τον αρχιτέκτονα Σπύρο Νάσαινα που ανάλαβε για πρώτη φορά την ευθύνη και διαχειρίστηκε με επιτυχία το Αρχιτεκτονικό και Μουσειογραφικό Σχεδιασμό. 


Έκπληξη της βραδιάς των εγκαινίων, η συναυλία οργανικού συνόλου από την Συμφωνική Ορχήστρα και την χορωδία των Μουσικών Συνόλων του Δήμου Αθηναίων, με μαέστρο τον κ. Στ Μπερή, και έργα προκλασσικής μουσικής, μέσα στα ξύλινα πατάρια του Μουσείου, που σχεδίασε ο αρχιτέκτων Μάνος Περράκης, με εξαιρετική ακουστική. 


Έκπληξη και η ευχάριστη χειμωνιάτικη νύχτα στον φιλόξενο κήπο του Μουσείου.



κάντε ΚΛΙΚ στις εικόνες για μεγένθυση




Tuesday, December 2, 2014

ΚΛΑΙΡΗ ΠΑΛΥΒΟΥ, ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΟΡΡΕΣ + ΜΙΑ ΟΑΣΗ


σημαντικές διαλέξεις, σημαντικοί χώροι



1. 
ΑΝΑΣΚΑΠΤΟΝΤΑΣ 
του Δημήτρη Φιλιππίδη 

Δύο υποδειγματικές διαλέξεις, με μιας μέρας διαφορά μεταξύ τους. Η πρώτη (10.11.), της Κλαίρης Παλυβού στο Μουσείο Πόλεως Αθηνών για την Δυτική Οικία στο Ακρωτήρι Θήρας, και η δεύτερη (12.11.), του Μανώλη Κορρέ στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών για την οδό Αδριανού στην Πλάκα. Δύο αρχιτέκτονες, στέρεα θεμελιωμένοι στην αρχαιολογία, παρουσίαζαν τους θησαυρούς που κρύβονται πότε θαμμένοι και πότε τριγύρω μας, αλλά αγνώριστοι, φτάνει να διαβάσει κανείς σωστά και να ερμηνεύσει τα όσα βλέπει. Χάρισμα αποκτημένο με σκληρή, συστηματική δουλειά κι ασταμάτητη δίψα για μάθηση. Οι δύο ομιλητές, ο καθένας με τον τρόπο του, περιέγραφαν και συνέδεαν, τεκμηρίωναν μεθοδικά, εξηγούσαν, κάλυπταν κενά και έκαναν υποθέσεις. Έστηναν μπροστά στο ακροατήριό τους έναν ολόκληρο κόσμο, ενώ, την ίδια στιγμή, σχολίαζαν με χιούμορ ιστορίες παλιές και τωρινές. Τι σπουδαίο μάθημα ήταν αυτό και πόσο τυχεροί πρέπει να ένοιωσαν όσοι παρακολούθησαν αυτές τις παραστάσεις, τέτοιου υψηλής στάθμης «θεάτρου». 


. 
Διάλεξη της Αρχιτέκτονος Κλαίρης Παλυβού 

Κλαίρη Παλυβού 

Η Διάλεξη της Αρχιτέκτονος Κλαίρης Παλυβού, καθηγήτριας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με θέμα «Προϊστορικός Οικισμός Ακρωτηρίου Θήρας: Το παράδειγμα της Δυτικής Οικίας»... 

Η Δυτική Οικία 

...ήταν μια πρωτοβουλία του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών και παραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής τεχνολογίας (Ε.Μ.Α.Ε.Τ.) στην αίθουσα Συλλόγου των Αθηναίων. 

Η Δυτική Οικία σε σχέση με την ευρύτερη περιοχή του οικισμού 

Η λεγόμενη Δυτική Οικία είναι ένα από τα σπίτια του προϊστορικού οικισμού του Ακρωτηρίου Θήρας, η ανασκαφή και μελέτη του οποίου έχει ολοκληρωθεί. Πρόκειται για τυπικό δείγμα αστικού σπιτιού: τρείς όροφοι, 16 δωμάτια, συνολικό εμβαδόν 345 μ2, κεντρικό και βοηθητικό κλιμακοστάσιο, αποχωρητήριο, αποχέτευση και φρεάτιο σύνδεσης με κοινοτικό δίκτυο, δωμάτια με τοιχογραφίες, πολλά ανοίγματα με ένα μικτό δομικό σύστημα σκέλετου από ξύλο, με πέτρες σε κονίαμα από χώμα σαν στοιχείο πλήρωσης. 

Οι κατόψεις των τριών επιπέδων της Δυτικής Οικίας 

Η εξαιρετική διατήρηση του ερειπίου κάτω από τις στάχτες του ηφαιστείου δίνει την ευκαιρία να θαυμάσει κανείς το υψηλό επίπεδο αρχιτεκτονικού σχεδιασμού και οικοδομικής τεχνολογίας της εποχής εκείνης (μέσα 2ης χιλιετίας π.Χ.) 

Μακέτα αναπαράστασης 

Για να παρακολουθήσετε την διάλεξη κάντε ΚΛΙΚ εδώ 


1β. 
Διάλεξη του Μανόλη Κορρέ 

 Ο Μανόλης Κορρές

Η διάλεξη του Μανόλη Κορρέ, Καθηγητή Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής, στην Σχολή Aρχιτεκτόνων Μηχανικών, ΕΜΠ με θέμα «Η οδός Αδριανού μετά των πέριξ επί Τουρκοκρατίας» πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο Κύκλου ομιλιών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών με τίτλο «Ματιές στην Πόλη». Πρόκειται για ένα κύκλο διεπιστημονικών συζητήσεων με θέμα τη μελέτη των αστικών κέντρων. 

Η πάλαι ποτέ οικία του Ανδρέα Μερτρούντ (σχέδιο Μανόλη Κορρέ) 

Μια αποκαλυπτική διάλεξη για την πάλαι ποτέ οικία του Ανδρέα Μερτρούντ (A. Mertrud) που βρίσκεται στη γωνία Αδριανού και Ναυάρχου Νικοδήμου (MK 2010). 

Κατελάμβανε την έκταση του νυν γωνιαίου ακινήτου και των βορείως και ανατολικώς αυτού προσκείμενων ακινήτων. Κτίσθηκε περί το 1780 και καταστράφηκε το 1824 ή 1826. Στη θέση της, από το 1828 κ.ε. κτίσθηκαν τρεις νέες οικίες, εκ των οποίων η μεγαλύτερη χρησιμοποιήθηκε ως στρατιωτικό νοσοκομείο πριν από το κτήριο Weiler. 


2. 
 ΜΙΑ ΟΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ 
του Δημήτρη Φιλιππίδη 

Το Πολύεδρο στην Πάτρα

Το Πολύεδρο, ένα «τετράδυμο, φυγόκεντρο πολιτιστικό κέντρο» όπως το χαρακτήρισε ο Δ. Μαρωνίτης, εγκαινιάστηκε το 1981 στο κέντρο της Πάτρας. Οι τόσο δραστήριοι ιδιοκτήτες του, η Όλγα Νικολοπούλου και ο Κώστας Καπέλλας, κατόρθωσαν, αυτά τα 33 χρόνια που μεσολάβησαν, να δημιουργήσουν ένα πυρήνα εκδηλώσεων, όπου ένα βιβλιοπωλείο συνδυάζεται με αίθουσα εκθέσεων και καφενείο. Η ιδιαιτερότητα του Πολύεδρου όμως δεν είναι μόνο η συνεχής παρουσία του με το πλούσιο πρόγραμμα που διεκπεραιώνει συναντήσεων, εκθέσεων, παρουσιάσεων, παραστάσεων και εκδόσεων. Είναι ο συγκεκριμένος χώρος που κατέχει μέσα στην πόλη. 


οι ιδιοκτήτες του βιβλιοπωλείου Πολύεδρο, εξ απεναντίας καθισμένοι. Η κα Όλγα Νικολοπούλου με τη μπλε φούστα και ο Κώστας Καπέλλας με τα άσπρα γένια + γυαλιά!

Το νεοκλασικό κτίριο όπου στεγάζεται το Πολύεδρο είναι ιστορικό (αρχικά, αγγλική τράπεζα) κι ακολουθεί την τυπική διάταξη στο κέντρο της Πάτρας, με στοά σε καμάρες στο ισόγειο. Το μαγαζί αποπνέει το άρωμα παλιού βιβλιοπωλείου, με στενά περάσματα ανάμεσα σε φορτωμένα μέχρι σκασμού ράφια, ακαταστασία στους πάγκους και ντάνες βιβλίων στο πάτωμα. Σαν να είναι ολόκληρο χτισμένο με βιβλία. 

...βρίσκεσαι σ’ έναν ευλογημένο εσωτερικό κήπο, σπαρμένο με τραπεζάκια καφενείου...

Το μαγαζί ανοίγεται προς το δρόμο αλλά επικοινωνεί και με την κεντρική είσοδο του κτιρίου, όπου περιστασιακά απλώνεται για να στηθούν εκθέσεις. Ανεβαίνοντας μερικά σκαλιά, τέλος, βρίσκεσαι σ’ έναν ευλογημένο εσωτερικό κήπο, σπαρμένο με τραπεζάκια καφενείου, όπου γίνονται υπαίθριες εκδηλώσεις λόγου και μουσικής. Μέσα χώρος κι έξω χώρος, σε συνδυασμό με όλους τους επιμέρους ενδιάμεσους στα πλαϊνά, μετατρέπουν το Πολύεδρο σε μια συνολική εμπειρία, μια «όαση». 

Όσες καφετέριες κι αν ανοίξουν στους πεζόδρομους και στις πλατείες της Πάτρας, όσες εκδηλώσεις γίνουν σε κλειστούς κι επίσημους χώρους της πόλης, τίποτα δεν φτάνει αυτή την ηθελημένη ανεμελιά, αυτή την αίσθηση μιας πνευματικής κυψέλης, αφοσιωμένης στην ουσία των πραγμάτων κι όχι στη λαμπερή τους επιφάνεια. 

Δημήτρης Φιλιππίδης


Monday, November 24, 2014

Η ΠΑΓΕΡΗ ΣΙΩΠΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ…



...όταν η Γαλλική Κυβέρνηση, ο αρχηγός του Ναυτικού και το ευρύτερο κοινό βραβεύουν και τιμούν σημαντικές προσωπικότητες του πολιτισμού μας




Δεν είναι μόνο η αδέξια στάση του Υπουργείου Πολιτισμού προς την Άννα Καφέτση, που σχολιάσαμε πριν λίγες ημέρες, προτρέποντας να στρωθεί με κόκκινα τριαντάφυλλα ο δρόμος προς την ολοκλήρωση του Μουσείου. 

Τις τελευταίες ημέρες μια παγερή σιωπή διαπιστώνεται από την ηγεσία του ΥΠΟΤ, όχι μόνο για τις αλεπάλληλες απομακρύνσεις αλλά και σε όλες τις πολύ σημαντικές διακρίσεις που απονέμονται σε ανθρώπους του πολιτισμού. 
Αναφέρομαι συγκεκριμένα στους Αναστασία Λαζαρίδου, Βάνα Ξένου, Μίμη Φατούρο, Άγγελο Δεληβοριά, και Δημήτρη Διαμαντόπουλο.


ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ


Η Αναστασία Λαζαρίδου

Θα ξεκινήσω με την κραυγαλέα περίπτωση της αρχαιολόγου Αναστασίας Λαζαρίδου και διευθύντριας του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου της Αθήνας που εντελώς αιφνίδια δέχθηκε έγγραφο για την άμεση απομάκρυνση της από την Διεύθυνση του Μουσείου όπου με επιτυχία συνέχιζε το σημαντικό έργο που προετοίμαζαν επί χρόνια με τον Δημήτρη Κωνστάντιο. H εξαιρετική επενέκθεση στο Μουσείο, το τοποθετεί μέσα στα μεγάλα σημαντικά μουσεία της Ευρώπης και παράλληλα επιστημονικά συνέδρια, διαλέξεις εκπαιδευτικά προγράμματα και περιοδικές εκθέσεις, άνοιξαν ορίζοντες προς ελληνική κοινωνία και την σύγχρονη τέχνη. 


Ο Ολιβιέ Ντεκότ,σύμβουλος πολιτιστικής συνεργασίας και πολιτιστικής δράσης και διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδας παρασημοφορεί την Αναστασία Λαζαρίδου

Και ενώ η Αναστασία  Λαζαρίδου «καρατομήθηκε» και μετατέθηκε στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, η Γαλλική Δημοκρατία δια μέσου της Γαλλικής Πρεσβείας στην Αθήνα, λίγες ημέρες μετά, την Τετάρτη στις 20 Νοεμβρίου της απονέμει για το συνολικό και σημαντικό της έργο, την τιμητική διάκριση "Chevalier dans l' Ordre des Arts et des Lettres". Στην τελετή που πραγματοποιήθηκε στο Γαλλικό Ινστιτούτο της παρέδωσαν τα διάσημα του Υππότη των Γραμματών και Τεχνών της Γαλλικής Δημοκρατίας. 


Ο Ολιβιέ Ντεκότ, παρακολουθεί τον λόγο της Αναστασίας Λαζαρίδου

Παρακολούθησα την τελετή συγκινημένος από το περιεχόμενο του κειμένου του Ολιβιέ Ντεκότ, σύμβουλου πολιτιστικής συνεργασίας και πολιτιστικής δράσης και διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδας, που αναφερόταν στην όλη επιστημονική διαδρομή της Αναστασίας Λαζαρίδου και το σημαντικό της έργο στο Μουσείο. Ταυτόχρονα αναζήτησα ανάμεσα στο κοινό και κάποιον εκπρόσωπο του Υπουργείου Πολιτισμού, που κατά την αποψή μου όφειλε να παρίσταται σε μια τόσο σημαντική τελετή. Ρωτώντας πληροφορήθηκα ότι «αν και εκλήθησαν δεν παρέστησαν». 

Η Ελένη Καραϊνδρου και η Αναστασία Λαζαρίδου

Ντράπηκα πραγματικά για αυτήν την κρατική μας αγένεια, ιδαίτερα μάλιστα όταν την ίδια βραδυά προηγηθήθηκε ανάλογη τιμή και διάκριση της Ελένης Καραϊνδρου για το επίσης διεθνώς σημαντικό της έργο στο χώρο του πολιτισμού. 


ΒΑΝΑ ΞΕΝΟΥ 



Η Βάνα Ξένου

Ντράπηκα επίσης και λίγες ημέρες πριν,  την Τετάρτη 12 Νοεμβρίου, και πάλι στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, για την επίσης παγερή απουσία των εκπροσώπων του  Υπουργείου Πολιτισμού, στην τελετή για τους έλληνες πανεπιστημιακούς καθηγητές Νίκο Αλιβιζάτο, καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών, Νίκο Μπακουνάκη, καθηγητή του Παντείου Πανεπιστημίου και Βάνα Ξένου, γλύπτρια και καθηγήτρια στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Eθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, τους οποίους προήγαγε ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Μανουέλ Βαλς, με διάταγμά του της 14ης Ιουλίου 2014, στον βαθμό του Αξιωματικού του Τάγματος του Ακαδημαϊκού Φοίνικα (Officier dans l'Ordre des Palmes académiques).



Θα σταθώ περισσότερα στην φίλη Βάνα Ξένου και το σημαντικό διδακτικό και εικαστικό της έργο που παρακολουθώ επί χρόνια

Ο Ακαδημαϊκός Φοίνικας αποτελεί ανώτατη τιμητική διάκριση της Γαλλικής Δημοκρατίας και απονέμεται σε Γάλλους και αλλοδαπούς εκπαιδευτικούς για την προσφορά τους στον γαλλικό πολιτισμό και στην εκπαίδευση.



Ο Ολιβιέ Ντεκότ προσφωνώντας τη Βάνα Ξένου εξέφρασε τον θαυμασμό του για την διπλή αποστολή της, «το επίμονο σμίλεμα της καλλιτεχνικής σας σκέψης προκειμένου να τη μεταδώσετε με το έργο σας στο κοινό» και το διδακτικό της έργο που μεταδίδει «την ανάγκη η αισθητική έρευνα να βασίζεται σε ευρεία αλλά και βαθιά γνώση της παρελθούσας όπως και της σύγχρονης καλλιτεχνικής παραγωγής».



Η Βάνα Ξένου παρουσίασε σε προβολή επιλεγμένα έργα της από εκθέσεις στην Ελλάδα και στο Παρίσι και εκφώνησε τον λόγο της,παρουσία φίλων και κάποιων συναδέλφων χωρίς βέβαια την επίσημη εκπροσώπηση του ΕΜΠ. Φαινόμενα των καιρών.

ΜΙΜΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ 



Το Διοικητήριο της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων

Εντελώς αναπάντεχα η ηγεσία του Πολεμικού μας Ναυτικού αποφάσισε να τιμήσει τον Δημήτρη Φατούρο για το σημαντικό κτίριο του Κολυμβητητηρίου της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων στο Πειραιά, που πραγματοποιήθηκε το 1957-59. Φαίνεται ότι στο πλαίσιο της στρατιωτικής πειθαρχείας οι ένοπλες δυνάμεις διατηρούν κάποιες αξίες και τιμούν σημαντικούς ανθρώπους. 


Εσωτερική άποψη Κολυμβητητηρίου της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων, αρχιτέκτων Δ. Φατούρος

Ο Φατούρος προσκλήθηκε στην Σχολή και τιμήθηκε με είδική πλακέτα σε είδική τελετή από τον Διοικητή της Σχολής Υποναύαρχο Γ. Λεβέντη για ένα σημαντικό έργο που διατηρείται σε άριστη κατάσταση και είναι ανοιχτό και στο κοινό της περιοχής. Πρέπει να ομολογήσω ότι επισκέφτηκα το έργο αυτό για πρώτη φορά και εντυπωσιάστηκα από την τολμηρή νεανική γραφή του Φατούρου, που διατηρεί την φρεσκάδα της, μέσα από πρωτοφανή για την εποχή αρχιτεκτονικά δομικά στοιχεία, που φλερτάρουν με το άπλετο φως που διαπερνά τα τεράστια για την εποχή υαλοστάσια. 


Αξίζουν συγχαρητήρια στον Μίμη Φατούρο και κυρίως στην ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού για αυτή την εξαιρετική πρωτοβουλία στον χώρο της αρχιτεκτονικής, που σε τελευταία ανάλυση είναι κυρίως θέμα πολιτισμού και αθλητισμού και όχι μόνο  των Ενόπλων Δυνάμεων. 


Ο Δημήτρης Αντωνακάκης έστειλε το ακόλουθο κέιμενο σχετικά με το θέμα με τίτλο: 

«... ΚΑΙ  ΣΤΟΛΟΣ ΠΑΡΩΝ»!


Με έκπληξη και χαρά θα ήθελα να σας πληροφορήσω ότι το Πολεμικό Ναυτικό τίμησε τον Δημήτρη Φατούρο!!! 

Πριν από μία εβδομάδα ο αρχηγός του Πολεμικού Ναυτικού κάλεσε σε εκδήλωση τιμής τον αρχιτέκτονα Δημήτρη Φατούρο, χωρίς φανφάρες και σπουδαιοφάνεια, με όλα όμως τα συνήθη διακριτικά σύμβολα που διαθέτει το Πολεμικό Ναυτικό, για τη συμβολή του στην ποιότητα των κτηριακών εγκαταστάσεων της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων, με αναφορά στο Κολυμβητήριο που σχεδίασε ο ίδιος το 1959, υπηρετώντας τότε ως δόκιμος στο Ναυτικό.

Ο Δημήτρης Φατούρος εντυπωσιάστηκε από την άρτια σημερινή εμφάνιση του κτηρίου που σχεδίασε και έκτισε πριν 55 χρόνια, γεγονός που αποδεικνύει το σεβασμό σε αυτό το έργο των ανθρώπων που το «κατοίκησαν» και που ήταν όλα αυτά τα χρόνια αρμόδιοι για την υποδειγματική συντήρησή του.


Η αναγνώριση της προσφοράς των αρχιτεκτόνων για το έργο που έχουν προσφέρει στα δημόσια κτήρια –τουλάχιστον για εκείνα που έχουν συμβάλει στην ιστορία της σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής- δεν είναι μόνο μια συγκινητική εκδήλωση προς το πρόσωπό τους, αποτελεί –κι αυτό είναι σημαντικότερο- μια αναγνώριση της πολιτισμικής αξίας των έργων που έχουν προσφέρει και για τα οποία τους τιμούν.

Πώς αλλιώς έργα σημαντικά δεν θα εξοντωθούν ή έστω θα περισωθούν, ή ακόμα καλύτερα θα συντηρηθούν σωστά, όπως έγινε για το Κολυμβητήριο του Φατούρου και για το σχολείο του Ζενέτου –σπάνιες εξαιρέσεις- όταν για τόσα άλλα κανείς δημόσιος φορέας δεν έχει στοιχειωδώς αναγνωρίσει της αξία τους; Όπως, για παράδειγμα, θα έπρεπε να έχει γίνει για το σχολείο του Πικιώνη, τα Ξενία του Κωνσταντινίδη, τα κτήρια των Παπαϊωάννου -Φινέ στο Α.Π.Θ. και στην Πολυτεχνειούπολη και τόσα άλλα. Δεν είναι αυτά και κάποια άλλα δημόσια έργα που χαρακτηρίζουν από την αρχιτεκτονική σκοπιά και σ’ ένα βαθμό τον ελληνικό πολιτισμό του 20ου αιώνα;


Οι αρχιτέκτονες έχουν συνηθίσει να αγνοούνται από τις δημόσιες υπηρεσίες. Όμως η ανάδειξη της προσφοράς τους ίσως θα βοηθούσε να γίνει σεβαστή η συντήρηση και αξιοποίηση των σημαντικών έργων που σήμερα αντιμετωπίζονται με σκαιότητα από τους θεσμοθετημένους «κατοίκους» τους, διευθυντές σχολείων και μουσείων, πρυτάνεις πανεπιστημίων και άλλους δημόσιους λειτουργούς, οδηγώντας στην οδυνηρή απαξίωση πολλών σημαντικών έργων από την Πολιτεία.


Μήπως θα έπρεπε το Πολεμικό Ναυτικό να παρέμβει στα σχολεία, στα Πανεπιστήμια και στο Υπουργείο Παιδείας υποδεικνύοντας παρόμοιες τιμητικές πρωτοβουλίες και μήπως θα έπρεπε -γιατί όχι- να αντικαταστήσει το Υπουργείο Πολιτισμού που δεν βρήκε δυο λόγια για να τιμήσει τον Άγγελο Δεληβοριά που κοντά 50 χρόνια αναλώθηκε υπηρετώντας το θεσμό του Μουσείου Μπενάκη;

Δημήτρης Αντωνακάκης 19/11/2014



ΑΓΓΕΛΟΣ ΔΕΛΗΒΟΡΙΑΣ

Ο Δ. Αντωνακάκης στην τελική φράση του κειμένου του επισημαίνει και αυτός την «παγερή σιωπή» του Υπουργείου Πολιτισμού που "δεν βρήκε δυο λόγια για να τιμήσει τον Άγγελο Δεληβοριά που κοντά 50 χρόνια αναλώθηκε υπηρετώντας το θεσμό του Μουσείου Μπενάκη".

Ο Άγγελος Δεληβοριάς

Για την προσφορά του ο Δημήτρης Φιλιππίδης γράφει:


ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ

Πολλά εγκωμιαστικά γράφονται αυτές τις μέρες για τον Άγγελο Δεληβορριά, και δίκαια, με ευκαιρία την αποχώρησή του από το τιμόνι του Μουσείου Μπενάκη. Δεν υπάρχει καλύτερος έπαινος από το φόβο πολλών ότι θα σταθεί σχεδόν αδύνατο να βρεθεί κάποιος να τον αντικαταστήσει. Γιατί αποδείχτηκε πως ήταν πολυτάλαντος άνθρωπος-ορχήστρα.

Όμως, μιλώντας για τις απαράμιλλες διοικητικές-διαχειριστικές του ικανότητες, υπάρχει κίνδυνος να ξεχαστούν οι ιδεολογικές εμμονές του, όπως η πίστη του στην ελληνική διαχρονία, κάτι που απέδειξε έμπρακτα οργανώνοντας λαμπρές μόνιμες εκθέσεις όπως εκείνη στην οδό Κουμπάρη και πιο πρόσφατα, εκείνη στην οδό Κριεζώτου. 


Στις δύο αυτές εκθέσεις-τοιχογραφίες έχει «περάσει» ο Δεληβορριάς όχι μόνο δουλεύοντας ασταμάτητα, χειρονακτικά, επιλέγοντας και βρίσκοντας την ιδιαίτερη θέση για το καθένα από τα εκθέματα, αλλά κυρίως με τα μεγαλόπνοα οράματα που θέλησε με αυτό τον τρόπο να υλοποιήσει. Έτσι, οι εκθέσεις του Μουσείου Μπενάκη δεν είναι απλά παραθέσεις μουσειακού πλούτου. Είναι εργαλεία κατήχησης, «εθνικής προπαγάνδας» αν θέλετε, σε μια εποχή αμφισβήτησης και κάποτε απαξίωσης. Ο Δεληβορριάς στάθηκε «ελληνικός» με την καβαφική έννοια της λέξης – κι αυτό ήταν το μεγαλύτερο δώρο που μπορούσε να προσφέρει στον τόπο του.

Δημήτρης Φιλιππίδης



ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΚΕΣΑ


Θα κλείσω με ένα σοβαρό ακόμη θέμα πολιτισμού παραθέτοντας επιστολή που έλαβα από την Δημήτρη Διαμαντόπουλο στις 20 Νοεμβρίου 2014 σχετικά με ένα ακόμη θέμα πολιτισμού που σχετίζεται με την αδικαιολόγητη απομάκρυνση από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο δύο σημαντικών προσωπικοτήτων που επι χρόνια διασφαλίζουν σε ικανό βαθμό. 

Γιώργο, 

πέρασαν 50 ημέρες από τότε που στείλαμε στον ΥΠΕΚΑ την ευγενική ....τηρουμένων των αναλογιών,........επιστολή μας σχετικά με την αδικαιολόγητη αντικατάστασή μας στο Κεντρικό Αρχιτεκτονικό Συμβούλιο , και ούτε φωνή ,ούτε ακρόαση. Μούγκα, κάτι που προσωπικά με λύπησε πολύ καθώς πίστευα ότι έχοντας προσφέρει όσα είχαμε προσφέρει , τουλάχιστον μας εκτιμούσανε., και κάπως θα προσπαθούσανε να τα μπαλώσουνε ,αλλά..... Επειδή αυτό δεν είναι απαξιωτικό μόνο για εμάς , αλλά νομίζω και για τον κλάδο μας συνολικά καθώς αφορά σε ανώτατο θεσμικό όργανο του οποίου οι κρίσεις καθορίζουν σημαντικότατα θέματα του οικιστικού περιβάλλοντος αλλά και της αχιτεκτονικής μας κληρονομιάς κλπ που σήμερα απειλούνται περισσότερο από ποτέ , και επειδή δεν τιμά και το υπουργείο μας , θεωρώ ότι έχω χρέος πρός το ΚΕΣΑ, την αρχιτεκτονική κοινότητα, την πολιτεία αλλά και τον εαυτό μου και την ιστορία μου, την επιστολή αυτή να την δημοσιοποιήσω . Αν το κρίνεις σκόπιμο και εσύ νομίζω ότι θα είχε απήχηση το να διαβασθεί .

Δημήτρης. Διαμαντόπουλος

Η επιστολή αυτή στάλθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2014 προς τον Υπουργό και τον Γενικό Γραμματέα του ΥΠΕΚΑ, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Επιστημονική Επιτροπή Αρχιτεκτόνων, τον ΣΑΔΑΣ - Π.Ε.Α. και το Ε. Μ. Π., Πρόεδρο Τμήματος αρχιτεκτόνων και δεν έχει ακόμη απαντηθεί...

Για να διαβάσετε την επιστολή Κάντε ΚΛΙΚ εδώ

Κάντε επίσης ΚΛΙΚ στις εικόνες για μεγένθυση




Από τον Βασίλη Φραντζολά ήρθε το ακόλουθο σχόλιο στις 24 ΧΙ 2014:

Εξακολουθούμε με αμείωτη ένταση να ποδοπατούμε η να αγνοούμε ό,τι αξιόλογο παράγεται στον χώρο του "Πολιτισμού" από ανθρώπους οι οποίοι όμως έχουν το μειονέκτημα να μην ανήκουν σε ένα σύστημα το οποίο είναι τελείως ανίκανο να κυττάξει λίγο παραπέρα για το μέλλον αυτού του τόπου εκτός από τα στείρα δημοσιονομικά στοιχεία και τους αριθμούς. Οι ξένοι τιμούν αυτούς τους εκπροσώπους μας με τις μεγαλύτερες διεθνείς διακρίσεις και εμείς εδώ τους υποβιβάζουμε, τους διώχνουμε και τους συμπεριφερόμαστε με υποτιμητικές συμπεριφορές ακόμα αγνοώντας τους και στο τέλος μιάς τόσο παραγωγικής καριέρας 50 ετών όπως ο Αγγελος Δεληβοριάς. Eμείς, φίλε Γιώργο, του Βαρβακείου τα παιδιά πήραμε μιά άλλη παιδεία και ήθος και αυτά δεν τα ανταλλάσουμε με τίποτα ...