Monday, November 26, 2012

7η BIENNALE ΝΕΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ



μια πολύτιμη ελπίδα για το μέλλον




 

Έφτασα στο Μουσείο Μπενάκη την βραδιά των εγκαινίων  με αμφιβολίες και ερωτηματικά.  Τι θα μπορούσε να έχει συμβεί τα δύο τελευταία  χρόνια που η κρίση κυριαρχεί δραματικά?
Οι ομιλίες είχαν αρχίσει και το ισόγειο ήταν ασφυκτικά γεμάτο. Ζήτησα την άδεια και ανέβηκα στην έκθεση.



Ομολογώ ότι  αιφνιδιάστηκα! Πρώτα με το απλό και ευρηματικό στήσιμο που επιμελήθηκε ο Ηλίας Κωνσταντόπουλος και στη συνέχεια με τα έργα. Μέχρι ο κόσμος να πλημμυρίσει την αίθουσα κατάφερα να καταγράψω εικόνες από τα έργα που αυθόρμητα ξεχώρισα, από τις  72 ενδιαφέρουσες μελέτες που επέλεξε η επιτροπή.  Έτσι απλά! 




Επιστρέφοντας μπροστά στον υπολογιστή μου, συνειδητοποίησα ότι είχα επιλέξει έργα που συνεχίζουν να  κινούνται στα ίχνη  της  μοντέρνας ελληνικής αρχιτεκτονικής. Έργα απλά, σεμνά  και απέριττα, αλλά και  προτάσεις πιό τολμηρές. Μια σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική που προτείνουν οι νέοι αρχιτέκτονες, προσαρμοσμένη στην ανθρώπινη κλίμακα, το ελληνικό τοπίο και το ελληνικό φως.


 
K-STUDIO, Δημήτρης & Κωνσταντίνος Καραμπατάκης, barbouni, εστιατόριο στο Costa Navarino




K-STUDIO, Δημήτρης & Κωνσταντίνος Καραμπατάκης,  PLANE HOUSE, κατοικία στην Σκιάθο



MΟLD /ARCHITECTS, Ηλιάνα Κερεστέτζη, Κατοικία στη Σέριφο


Δημήτρης Θωμόπουλος, 
Κατοικία στο  Παλιό Φάληρο


 
Αριάδνη Βοζάνη,  Διώροφη μονοκατοικία στον Διόνυσο Αττικής




REACT ARCHITECTS, Νατάσσα Δεληγιάννη, Γιώργος Σπυρίδωνος,  “the edge”, Παραθεριστικές κατοικίες στην Αγία Γαλήνη Πάρος, Κυκλάδες



Φίλιππος Φωτιάδης, Εξοχική κατοικία στην Καρδαμύλη Μεσσηνίας


Micromega architecture, Αλέξανδρος Ζωμάς, Μάρα Παπαβασιλείου, Building together, Shelter for all (Διαγωνισμός, εύφημος μνεία)







MAB ARCHITECTURE, Franky Antimisiaris, Branko M.Berlic,
Plinthos Pavilion”, εγκατάσταση 


Λίνα Δήμα, Βασιλική Μπασιάκου, Σοφία Τσιράκη, Κέντρο εξυπηρέτησης ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ





Block 722 architects,Σωτήρης Τσέργας, Διπλοκατοικία στην Σκιάθο





Tense Architecture Network, Tηλέμαχος Ανδριανόπουλος, Κώστας Μαύρος, Κατοικία στο Συκάμινο





Superfusionlab  & 4of7 Djordle Stojanovic, Λήδα Βανέσσα Χαρσούλη, Nathaniel Kolbe, Nathalie Kolbe, Vlada Pavlovic, Slavko Molanovic,
 Wellness Sky- Γυμναστήριο & SPA, Βελιγράδι


 
Ακόμη και οι  πιο τολμηρές προτάσεις διακρίνονται από μια δωρική προσέγγιση και ευτυχώς είναι πολύ μακριά από τις υπερφίαλες  σύγχρονες προτάσεις που προκαλούν και αγνοούν την ανθρώπινη κλίμακα.


Δείτε την τεράστια διαφορά της πρότασης των Superfusionlab στο Βελιγράδι  με την πρόταση  της Zaha Hadid στην ίδια πόλη. Πρόκειται για ένα τερατώδες συγκρότημα κατοικιών, εμπορικών καταστημάτων, συνεδριακού κέντρου  και πολυτελούς ξενοδοχείου,  στην καρδιά της πολιτιστικής ζώνης του Βελιγραδίου, δίπλα στο ιστορικό κάστρο Kalemegdan.




 
Zaha Hadid, Βeko masterplan in Belgrade, Serbia





Θα ήθελα να επανέλθω στο ευρηματικό στήσιμο της Έκθεσης  και την συνεισφορά του Ηλία Κωνσταντόπουλου που χωρίς καμία αμοιβή έχει όλη την ευθύνη για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση. 



Γνωρίζω καλά τις δυσκολίες και  θέλω  να τονίσω με έμφαση την διαρκή προσπάθεια του Κωνσταντόπουλου να στηρίζει αυτόν τον θεσμό, με προσωπικό μόχθο, αναζητώντας, νέα υλικά, νέες τεχνικές, νέους τρόπους προβολής και  με ελάχιστα χρήματα, προωθώντας τους στόχους του Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής. 

Η 7η Biennale  Νέων  Αρχιτεκτόνων  επιβεβαιώνει ότι υπάρχουν βάσιμες ελπίδες για το μέλλον..

Η επιτροπή επιλογής των έργων συγκροτήθηκε  από τους αρχιτέκτονες Σταύρο Γυφτόπουλο, Επίκουρο Καθηγητή ΕΜΠ, Πάνο Δραγώνα, Αναπληρωτή Καθηγητή Πανεπιστημίου Πατρών, Νίκο Καλογερά, Ομότιμο Καθηγητή ΕΜΠ, Αναστάσιο Κωτσιόπουλο, Καθηγητή ΑΠΘ και Παναγιώτη Πάγκαλο, Εντεταλμένο Διδάσκοντα Πανεπιστημίου Πατρών.

Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι 13 ΙΑΝ 2013

 
 






Wednesday, November 21, 2012

ΞΕΝΙΑ ΤΗΣ ΑΝΔΡΟΥ: ΕΝΑ ΑΝΟΙΧΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΤΟΥ



σκέψεις με αφορμή την έκθεση της Λίζη Καλλιγά 



Το Ξενία της Άνδρου, 2011

Την τελευταία φορά που βρέθηκα στην Άνδρο, σφίχτηκε το στομάχι μου αντικρίζοντας από μακριά στο φως του σούρουπου, το κουφάρι του περίφημου Ξενία της Άνδρου του Άρη Κωνσταντινίδη, να στέκει εγκαταλελειμμένο μπροστά από τα αρχοντικά και τα «παλατάκια» της «χώρας» των Ανδρείων.

Το Ξενία της Άνδρου όπως παραδόθηκε το 1957
Αξέχαστα καλοκαίρια ήρθαν στο μυαλό μου: δεκαετία του ’80 στον δεύτερο όροφο, στο άνετο δωμάτιο που παραθέριζε η κυρία Ηλιού, με τα απέριττα έπιπλα, την θέα, το αυγουστιάτικο μελτέμι στην βεράντα πάνω από την θάλασσα, τα σκίτσα αποτύπωσης των λεπτομερειών των στιβαρών κουφωμάτων στο σημειωματάριο των διακοπών, το κόκκινο λινόλεουμ στους διαδρόμους, τα χωρίς καντράν χρωματιστά τηλέφωνα και τα πρώτα σοβαρά δείγματα φθοράς και εγκατάλειψης.


Αυτή τη τελευταία φορά απέφυγα να πλησιάσω κοντά. Δεν άντεχα να βλέπω το έργο ενός δημιουργού που μας έχει σημαδέψει, να φαντάζει σαν ένα πτώμα σε αποσύνθεση. Απομακρύνθηκα και αυτόματα σκέφτηκα ότι μετά από τόσα χρόνια η καλύτερη λύση πια είναι να το κατεδαφίσουν άμεσα, όχι γιατί αυτό επιθυμούν από χρόνια οι Ανδρείοι, που ουδέποτε το αποδέχθηκαν, αλλά για να σταματήσει ο διεθνής αυτό-εξευτελισμός μας. Χρειάζεται τελικά να ακρωτη- ριαζόμαστε για να προστατεύσουμε την αξιοπρέπειά μας, μια που συχνά αδυνατούμε να φροντίσουμε τα ίχνη του πολιτισμού μας. Και έτσι για μένα ανεξάρτητα από τα προβλήματα στατικής αντοχής και ανεπάρκειας η λύση της κατεδάφισης αποτελεί ένα είδος κάθαρσης.



Λίζη Καλλιγά, από την έκθεση Στο Ξενία της Άνδρου. 2001-2012
 (ένα αρχείο ανοίγει)

Η έκθεση όμως της Λίζη Καλλιγά στο Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης με έκανε να αλλάξω γνώμη. Η Καλλιγά κάνει μια σημαντική έκθεση για το Ξενία της Άνδρου γιατί επίμονα αποφεύγει να ωραιοποιήσει το ερείπιο. Γιατί κάνει φωτογραφίες ντοκουμέντα, που δεν έχουν νεύρο, δεν έχουν ένταση, αλλά αποκαλύπτουν την ψυχή του έργου, την αλήθεια, την ουσία της σκέψης του Άρη Κωνσταντινίδη, την δομή του, τα πρωτογενή χρώματα, τις σχέσεις εσωτερικού και εξωτερικού χώρου και όλα όσα ο χρόνος και η φθορά αναδεικνύουν στα σημαντικά μνημεία. 


Λίζη Καλλιγά, από την έκθεση 
Στο Ξενία της Άνδρου. 2001-2012 (ένα αρχείο ανοίγει)

Τρομάζω με την προοπτική οποιασδήποτε «αποκατάστασης- αξιοποίησης – αναπαράστασης» του διατηρητέου, που μεθοδεύεται από την ΕΤΑ Α.Ε. με στόχο την πώληση προς εκμετάλλευση. Το δράμα και ο εμπαιγμός που παίζεται στου FIX στην Συγγρού με τον ακρωτηριασμό-εξευτελισμό του Ζενέτου είναι αποκαλυπτικό. 

Εκτιμώ ότι το Ξενία της Άνδρου ως «διατηρητέο» πρέπει να διατηρηθεί ως έχει. Σαν ένα μουσείο του εαυτού του. Σαν ένα ανοιχτό αλλά φροντισμένο ερείπιο. Το μόνο που χρειάζεται είναι να επουλωθούν προσεκτικά οι πληγές του με όσο γίνεται λιγότερες επεμβάσεις. Οι αρχαιολόγοι μας έχουν μια τεράστια εμπειρία σε τέτοια θέματα. Δεν θα με ενοχλούσε μάλιστα καθόλου αν για την στατική του ασφάλεια αντί για επιπρόσθετους μανδύες από μπετόν ή ανθρακονήματα να χρησιμοποιηθούν απλές ξύλινες κατασκευές –νάρθηκες υποστύλωσης όπως γίνεται στην Αquila της Ιταλίας για την στήριξη των μνημείων που έχουν τραυματιστεί από τον σεισμό. Να παραμείνει το μνημείο ανέπαφο. Όπως το ανέδειξε ο χρόνος. Οποιαδήποτε άλλη αναπαράσταση-αξιοποίηση με τον ΚΕΝΑΚ (αλουμίνια, μονώσεις, ενεργιακούς επιθεωρητές) και τις σύγχρονες προδιαγραφές θα είχε καταστροφικά αποτελέσματα.

Λίζη Καλλιγά, από την έκθεση 
Στο Ξενία της Άνδρου. 2001-2012 (ένα αρχείο ανοίγει)

Το Ξενία αποτελεί ένα πυκνωτή αξιών και ποιοτήτων μιας μοναδικής περιόδου, της δημιουργικής άνοιξης του ΄60. Ας τον διαφυλάξουμε ευλαβικά σαν ένα χώρο μνήμης και επίσκεψης, και αγωγής της ψυχής.

Ίσως κάτι τέτοιο ενδόμυχα, θα επιθυμούσε και ο Άρης Κωνσταντινίδης, όταν το σχεδίαζε.

ο Άρης Κωνσταντινίδης

 Περισσότερα για την έκθεση της Λίζη Καλλιγά εδώ












Monday, November 19, 2012

ROBERT WILSON: ΟΔΥΣΣΕΙΑ



θεατρικές και αρχιτεκτονικές 
μινιμαλιστικές συνάφειες 



Εντυπωσιάστηκα πρέπει να πω με αυτή την παράσταση στο Εθνικό μας Θέατρο. Εντυπωσιάστηκα με τον επιτηδευμένο μινιμαλισμό της που αναζητά την επιβράβευση ενός εικαστικού γεγονότος.
  





Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία για την απίστευτη προετοιμασία και τον ανθρώπινο μόχθο για την συγκρότηση αυτής της παράστασης. Πρέπει όμως να ομολογήσω ότι πέραν του εντυπωσιασμού από τα φωτιστικά εφφέ, την κίνηση και την στάση των ηθοποιών και την γεωμετρική καθαρότητα του σκηνικού χώρου, δεν αισθάνθηκα κάτι να με συναρπάζει. 




 

Δεν με συγκίνησε το κείμενο και η απλοϊκή εκφορά  του, η πλοκή και η υπεραπλούστευση του Ομηρικού αυτού έπους. Οι εντυπωσιακές εικόνες του Robert Wilson  απλά μου ενεργοποίησαν συνειρμούς με εικόνες σύγχρονης αρχιτεκτονικής.





Έτσι αυτόματα και  ασυνείδητα βγαίνοντας από το θέατρο σκεφτόμουν τα κτίρια των ISV και άλλων συναδέλφων που φλερτάρουν τα τελευταία χρόνια με τον επιτηδευμένο αυτό μινιμαλισμό και πιθανόν, άθελα τους ίσως, οδηγούν τους συχνά ματαιόδοξους πελάτες τους σε αντίστοιχες με αυτή την παράσταση ενδυματολογικές και κινησιολογικές επιλογές. Και είμαι βέβαιος ότι κανείς από όλους αυτούς δεν σχετίζεται με το κλίμα του Downton  Abbey.




 ISV architects,
  Κατοικίες στην Βούλα και την Κηφισιά , λεπτομέρειες

Χαμένος σε αυτές τις σκέψεις και τους συσχετισμούς, προσγειώθηκα ανώμαλα στο «έρημο τοπίο» του κέντρου της Αθήνας, με τους ταλαίπωρους μετανάστες, τους άστεγους και όχι μόνο, να αναζητούν μέσα στην νύχτα, διέξοδο στους κάδους των σκουπιδιών, γύρω από το Εθνικό μας Θέατρο… 



Αλήθεια μήπως ακόμη παρασυρόμαστε???

Οι φωτογραφίες προέρχονται από τον κατάλογο της παράστασης και είναι του Πάνου Κοκκινιά, του Πάτροκλου Σκαφίδα και της  Εύη Φυλακτού